PANTHEON, EEN ODE AAN DE SCHOONHEID

Geplaatst op 20 juli 2005
Keizer Hadrianus liet tussen 118 en 125 een stevige tempel bouwen voor alle goden tegelijk, op het Marsveld. Zijn kolossaal bouwwerk werd het hoogtepunt van de Romeinse bouwkunst...
Door hun veroveringen kwamen de Romeinen in contact met heel veel volkeren en met nog meer goden. Ze brachten die goden graag mee naar Rome en ze bouwden er tempels voor. Door brand werd geregeld een tempel verwoest. Keizer Hadrianus liet tussen 118 en 125 een stevige tempel bouwen voor alle goden tegelijk, op het Marsveld, op de plaats van de verwoeste tempel van Agrippa, vriend en schoonzoon van Augustus.

Zijn kolossaal bouwwerk werd het hoogtepunt van de Romeinse bouwkunst en overleefde alle rampen die Rome troffen door de schuld van de mens of van de natuur.
Dit stevig gekafte boek schetst de ontstaansgeschiedenis, de latere functies zoals kerk vanaf 609 ( Sancta Maria ad Martyres ) en begraafplaats van de koningen van het één gemaakte Italië vanaf 1870, de invloed op vele andere bouwwerken.

Met vele illustraties toont de schrijfster de metamorfoses, plunderingen en restauraties die het monument onderging tussen de 7e en 20e eeuw, de genialiteit van de constructie, de fijne afwerking, de imitaties van de koepel, eerst in de Aya Sophia in Constantinopel / Istanbul , later door Brunelleschi bij zijn koepel van de Santa Maria del Fiore in Firenze en door Michelangelo in zijn koepel van de St. –Pietersbasiliek in Rome. Deze lijst is zeker niet compleet.

Ook de omgeving wordt gedetailleerd beschreven, o.m. Bernini’s obelisk op een olifant. Cuypers spreekt ook over de bewondering van kunstkenners en bezoekers voor het gebouw en voor de graftombes ( o.a. van Rafaël ). De vele Latijnse en Italiaanse citaten zijn feilloos vertaald.

Ik mis de motivatie van Hadrianus om een tempel te bouwen voor alle goden en dit kunstwerk te noemen naar Agrippa i.p.v. naar zichzelf of naar zijn onmisbare vriend Antinoüs. Verder ook een lijst van de vele religieuze en overheidsgebouwen in Europa, Amerika (en zelfs Ivoorkust), die hun inspiratie vonden in het Pantheon ( of in de Sint-Pieterskerk).

Dit boek, een ode aan schoonheid en harmonie en een kunstwerk op zich, is een ideaal geschenk voor liefhebbers van architectuur en van de klassieke oudheid.

Carine Cuypers, Pantheon. Navel van de aarde (Roeselare 2005), Uitgeverij Roularta Books. 178 p. ; foto’s, tekeningen

Bericht geplaatst in: boekrecensie