DOSSIER ZHIVAGO

Geplaatst op 7 januari 2005 door Reinard Maarleveld
Natuurlijk is Dr. Zhivago een lange speelfilm (meer dan 3 uur), maar je kunt aan leerlingen ook wat terugvragen wanneer je zegt dat je in de les de film kunt bekijken. Hun tegenprestatie is dan het zelfstandig bestuderen en verwerken van de stof. Geef de leerlingen een planner waarmee ze zelf het hoofdstuk over de Russische revolutie en de Sovjet-Unie kunnen doorwerken (antwoordbladen voor de vragen gebruiken).
Dossier Zhivago
opdracht bij de speelfilm Dr. Zhivago voor 3h en 3v
 
Inleiding voor de docent
Deze opdracht is bedoeld voor leerlingen van 3hv ("basisvorming plus"). De opdracht kan gecombineerd worden met het boek. De stof uit de methode (teksten, vragen en beeldmateriaal) kan min of meer zelfstandig worden verwerkt.
 
Natuurlijk is Dr. Zhivago een lange speelfilm (meer dan 3 uur), maar je kunt aan leerlingen ook wat terugvragen wanneer je zegt dat je in de les de film kunt bekijken. Hun tegenprestatie is dan het zelfstandig bestuderen en verwerken van de stof. Geef de leerlingen een planner waarmee ze zelf het hoofdstuk over de Russische revolutie en de Sovjet-Unie kunnen doorwerken (antwoordbladen voor de vragen gebruiken).
 
Ikzelf heb een blokuur voor geschiedenis. Dat is ideaal, want dan kun je de film in twee weken afkijken. Tussendoor (huiswerk) kunnen ze dan werken aan de methode. Heb je geen blokuur: misschien kun je ruilen met een collega? Of een filmmiddag inlassen?
 
Waarom zoveel tijd besteden aan een speelfilm? Ik heb een beperkte doelstelling: belangstelling wekken bij leerlingen voor de geschiedenis van Rusland tussen 1900 en 1953. Daarnaast biedt de speelfilm heel veel aanknopingspunten voor "verwerking" met de klas. Dat kan in de vorm van een (terloops) gesprek, maar ook georganiseerd. Ik heb gekozen voor onderstaande opzet. Maar je kunt als docent natuurlijk andere vragen stellen. Ik noem er een paar:
 
- Worden individiduele levens volledig bepaald door grote historische gebeurtenissen (oorlog, revolutie, technische ontwikkeling)?
- Welke keuzes maken mensen wanneer ze geconfronteerd worden met ingrijpende historische gebeurtenissen? Zijn dat logische keuzes of juist niet?
- Is er een eenduidig beeld te geven van een historische gebeurtenis of heeft iedereen zijn eigen beeld?
- Mag je overal een speelfilm van maken of zijn er onderwerpen die je moet laten liggen omdat de werkelijkheid te gruwelijk is?
- Geeft Dr. Zhivago een clichébeeld (dus verkeerd beeld) van Rusland (de winter, de eindeloze treinreis naar de Oeral, de luxe van voor 1917) of niet?
- Welke andere (moderne) succesvolle speelfilms over Rusland en de revolutie zijn er gemaakt? In hoeverre geven deze films een andere kijk op de revolutie?


Opdracht bij de speelfilm Dr. Zhivago (voor 3hv), december 2004
 
Inleiding
Dr. Zhivago is een speelfilm naar een boek van een Russische schrijver. Het verhaal speelt tegen de achtergrond van de Russische revolutie. Waarheid en fantasie (fictie) lopen in de film door elkaar heen. De film zelf is ook alweer een aantal jaren oud. Kortom: alle reden om een klein onderzoek naar de film te doen. Dat doen we in groepjes van maximaal 3 leerlingen. Het doel van dat onderzoek is de volgende hoofdvraag te beantwoorden:
 
Hoofdvraag
In hoeverre geeft de film een goed beeld van de historische werkelijkheid (de gebeurtenissen tijdens de Russische revolutie)?
 
Deelvragen
Tijdens het onderzoek probeer je ook de volgende deelvragen te beantwoorden (in willekeurige volgorde!):
1. Welke hoofdpersonen komen er in de film voor? Geef van elk van hen een korte karakterbeschrijving. Geef ook aan of ze tijdens de revolutie andere karaktereigenschappen ontwikkelen. (4 punten)
2. Hoe ziet de Russische maatschappij voor de revolutie eruit, in de film? Klopt dat met de feiten? (4 punten)
3. Hoe ziet de Russische maatschappij na de revolutie eruit, in de film? Klopt dat met de feiten? (4 punten)
4. Welk beeld wordt er gegeven van de communisten (de bolsjewieken)? Klopt dat met de feiten? (4 punten)
5. Wat is, kort samengevat, het verhaal van de film? (4 punten)
6. Zitten er grove fouten of onjuistheden in de film? Zo ja, welke? (4 punten)
7. Welke grote historische gebeurtenissen worden in de film behandeld en welke jaartallen horen daarbij? (4 punten)
8. Door wie is het boek geschreven waarnaar de film is gemaakt? Geef een korte levensbeschrijving van de auteur. (4 punten)
9. Wanneer is de film uitgebracht? (1 punt)
10. Hoe werd de film toen ontvangen? (1 punt)
11. Hoe kijkt het hedendaagse publiek tegen de film aan, denk je? (2 punten)
12. Wat vind je zelf van de film? Licht je antwoord toe door in te gaan op minstens 2 concrete scenes in de film. (4 punten)
 
Werkwijze
Lees de opdracht goed door.
Stel een groep van maximaal 3 samen en verdeel alvast de taken.
Maak tijdens de film aantekeningen!
Gebruik als naslagwerk je geschiedenisboek. Een (film)encyclopedie is ook heel handig.
Vermeld altijd je bronnen (titel van het boek, de auteur en plaats en jaar van uitgifte)! Ook url's van Internet-sites.
 
Omvang
Ca. 4 pagina's getypt A4
Beoordeling

Telt mee als een proefwerk (2x).
Voor de deelvragen kun je maximaal 40 punten halen (zie de puntenverdeling hierboven).
Voor een goed onderbouwd antwoord op de hoofdvraag krijg je 10 punten.
Daarnaast 3 punten voor volledige bronvermelding ( bij een boek: titel, naam auteur, jaar van verschijnen. Bij een internetbron: de volledige url), 3 punten voor verzorging (layout) van je onderzoek en 4 punten voor goede samenwerking in de groep. Totaal kun je dus 60 punten halen.
 
Inleverdatum
3 lesweken na het uitdelen van deze opdracht.
Bericht geplaatst in: artikel