NOORD-AMERIKAANSE INDIANEN

Geplaatst op 1 januari 2005 door Raymond Paeshuys
De volken van Noord-Amerika worden ingedeeld in 10 grote cultuurgebieden. Een indeling die algemeen gebruikelijk is, en wij terug vinden in het "Handbook of North American Indians"
Dit lijvige werk (480 blz., 3 kg) werd samengesteld door Christian F. Feest. Professor dr. Feest, in 1945 geboren te Braunau, Bohemen

Het boek zelf telt 480 blz., telkens twee kolommen per bladzijde, gedrukt in een duidelijk leesbaar lettertype. Een derde, smallere, kolom geeft uitvoerig informatie over de begeleidende illustraties. Deze illustraties, die de uitgever dankt aan musea, collectioneurs, archieven en beroepsfotografen zijn deels in zwart-wit, deels in kleuren. Voor het merendeel zijn ze van goede tot uitstekende kwaliteit. Ook foto"s van fauna, flora en landschappen werden gepubliceerd. Wat de historische foto"s betreft, werd er gelukkig zelden gebruik gemaakt van de, de laatste jaren over-gepubliceerde en geënsceneerde, foto"s van E.S. Curtis.

Inhoudelijk worden de volken van Noord-Amerika ingedeeld in 10 grote cultuurgebieden. Een indeling die algemeen gebruikelijk is, en wij terug vinden in het "Handbook of North American Indians" (Washington, Smithsonian Institution, 1978-) en in "Indian summer"
(catalogus bij de gelijknamige tentoonstelling te Brussel in het K.M.K.G. in 1999) en de cultuurkaart "Indians of North America" (bijlage van Nat. Geographic Mag. 1972, december) .
Deze cultuurgebieden en de auteurs van de begeleidende teksten zijn:
1. De Arctis (Sonja Lührmann) : 28- 69
2. De Subarctis ( id.) : 70- 103
3. Het Noordoosten (Sylvia S. Kasprycki): 104- 147
4. Het Zuidoosten ( id.): 148- 183
5. Prairies en Plains (Liane Gugel): 184- 237
6. Het Plateau (Christian Carstensen) : 238- 269
7. De Noordwestkust (Henry Kammler) : 270- 313
8. Het Grote Bekken ( id.): 314- 333
9. Californë ( id.): 334- 365
10. Het Zuidwesten (Cora Bender): 366- 421

Bij deze cultuurgebieden vinden wij telkens, naast een etnisch overzichtskaartje, een vrij gedetailleerde geografische deelkaart.

Elk hierboven geciteerd deel bevat uiteraard informatie over de verschillende stammen, hun middelen van bestaan, kunst, godsdienst, sociale organisatie enz.
Verder verschillende oorspronkelijke citaten of uittreksels als: een toespraak van Red Jacket (1805); uit de autobiografie van een Fox-vrouw (1918); Sitting Bull antwoordt (1877); een Kwakiutl-droom, opgetekend door Franz Boas; een verhaal uit Cochiti (1924) en de proclamatie van de bezetters van Alcatraz (1969).

De algemene inleiding "Oorsprong en verleden van Indiaans Noord-Amerika" is van de hand van Chr. Feest en bevat tevens bijdragen van H. Kammler (Talen en schriften: 10- 12/ Een harde leerschool: 24- 25) en S.S. Kasprycki (In de schaduw van het kruis: 23- 24)

Chr. Feest schreef ook kleine bijdragen verspreid over enkele cultuurgebieden o.a.:
De kolonist en de prinses: 116- 117 Tecumseh, de broeder van de profeet: 118- 119/ De dood van Sitting Bull: 233. Het laatste hoofdstuk "Heden en toekomst van de Noord-Amerikaanse Indianen": 422- 436 draagt weerom de signatuur van Chr. Feest, aangevuld met een kleine bijdrage van Cora Bender (Van rooksignaal tot internet, stemmen uit "Indian Country": 430- 431)

Dit lijvige boek wordt dan afgesloten met een appendix (:438- 480): een overzichtskaart van de cultuurgebieden, een uitgebreide verklarende woordenlijst (:441- 460, door Chr. Feest), een alfabetische lijst van volkeren en talen (: 461- 470, door H. Kammler), een bibliografie (:472- 473, door Chr. Feest). En last but not least een alfabetisch register en een illustratie- en kaartenverantwoording.

Het boek is met zijn duidelijke kaarten en teksten, overzichtelijke indeling, uitgebreide woorden- en volkerenlijst uitgegroeid tot een handboek van formaat. In ons taalgebied een witte raaf!

Minpunten? In een omvangrijk werk zijn deze bijna onvermijdelijk, al blijft het hier detailkritiek, spijkers op laag water zoeken mijnentwege.
Voorbeelden: behalve van Chr. Feest ontbreekt van de verschillende co-auteurs elke bio en/of bibliografie.
De betere stambenaming (in vele gevallen hun eigen, niet-beledigende, stamnaam) wordt op de kaartjes niet weergegeven
(wel is er een verwijzing in de appendix "Volken en talen" en is er het artikel "De Thompson heten nu weer Nlaka"pamux": 262- 263).
Het vasthouden aan de benaming "Eskimo" (een scheldwoord) i.p.v. Inuit vind ik ongepast.
Een kaart waarop zowel de oude als de juistere stamnamen staan, is pas uitgegeven door National Geographic als bijlage van het september 2004 nummer.
Verder is er aan de Paleo-Indianen/Beringia (Clovis, Folsom, Kennewick Man enz.) geen afzonderlijk hoofdstuk gewijd. Dit zou het boek natuurlijk nog dikker en zwaarder maken, maar ook des te vollediger.
Ook de problemen die reeds jaren aanslepen zoals de strijd van de Shoshone of de Innu, het proces en de commotie rond Leonard Peltier, het alcohol- en drugsprobleem, de herverkaveling van de Joint Use Area in Arizona, de problematiek rond de casino"s enz., komen nauwelijks of helemaal niet aan bod.

Samengevat: dit boek is toch een must voor ieder die belangstelling heeft voor de Noord-Amerikaanse Indianen, een prachtgeschenk bij de eindejaarsfeesten. Duur? Het boek is nog moeilijk te vinden in de reguliere boekhandel maar wel in bepaalde ramsj-zaken voor pakweg een goede 25 euro.

Noord-Amerikaanse Indianen, cultuur en levenswijze; samenstelling Christian F. Feest; met bijlagen. 480 blz., geïll. Keulen, Könemann, 2000.
ISBN 3-8290-2987-X
Bericht geplaatst in: boekrecensie