10 Tijdvakken

Tijd van wereldoorlogen

Eerste helft twintigste eeuw

-De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massa-organisatie. -De totalitaire politieke systemen: communisme en nationaal-socialisme (fascisme). -De economische wereldcrisis. -Het voeren van twee wereldoorlogen. -Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de joden (holocaust). -De Duitse bezetting van Nederland. -Niet eerder vertoonde verwoestingen door massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij oorlogvoering. -Opkomst van verzet in de koloniën tegen het West-Europese imperialisme.


In het kader van de landelijke Maand van de Geschiedenis (oktober 2019) vertoont Wenneker Cinema Schiedam op zondag 13 oktober om 15.00 uur de film ‘De Ramp van de Titanic’ uit 1912 met live muziek en koor.

In het Historisch Jaarboek Schiedam 2018 aandacht voor de sociale kwestie en de invoering van het actief vrouwenkiesrecht in 1919.

Vrouwen of arbeiders? Dat is een van de belangrijkste vragen in de kiesrechtstrijd die honderd jaar geleden wordt uitgevochten.

Een inspirerend tijdsbeeld van huizen en mensen.

Een heruitgave van een door Hitler zelf geschreven biografische schets uit 1923. Waarom is dit boek van belang?

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Rotterdam meer dan driehonderd keer gebombardeerd door de Britse en Amerikaanse luchtmachten.

Hoe leugenachtig zijn historieschrijvers?

Het laatste jaar van de Eerste Wereldoorlog, uitgegeven in het laatste jaar van de 100-jarige herdenking.

Op vrijdag 18 mei 2018 zal de SSEW (Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog ) in nauwe samenwerking met de Erasmus School of History, Culture & Communication (Erasmus Universiteit) haar Voorjaarsstudiedag organiseren.

München 1938

13 februari 2018

Hitler, februari 1945: "We hadden in 1938 de oorlog moeten beginnen…." Chamberlain, september 1938: "Ik geloof dat het de tijd van vrede is." 

Kolja

25 december 2017

Japin komt wederom met een historische roman, gebaseerd op een originele gebeurtenis.

Het Huis was het gebouw waar de Sovjet-elite met hun gezin en andere familieleden bij elkaar woonden vanaf 1931.

De laatste Duitse keizer blijft fascineren...

Ook de provincie en de stad Utrecht konden zich niet onttrekken aan de gevolgen van de Grote Oorlog.

Na 100 jaar beschrijft de militair historicus Nick Lloyd uitgebreid de veldslag die, net als de veldslagen bij de Somme en Verdun, honderdduizenden slachtoffers heeft gekost.

Verzetsmuseum Junior is een permanente tentoonstelling voor kinderen vanaf negen jaar met de waargebeurde verhalen van Eva, Jan, Nelly en Henk.

Een eeuw grondgebonden luchtverdediging 1917-2017.

Warm aanbevolen voor al wie interesse heeft in China en wie het land wil gaan bezoeken.

Biograaf Sebestyen tekent een scherp beeld beeld van een intelligente en belezen man, goede organisator, briljant redenaar en een meedogenloos dictator.

De Nazi-leerling

28 juni 2017

Hoe Dick Woudenberg (1928) als kind ging geloven in de nazi-idelogie.

Vanaf de eerste bladzijde word je het verhaal binnen getrokken door schrijver Hugo Luijten en laten de romanfiguren je niet meer los.

De Hongaarse nazi-actrice Marika Rökk blijkt jarenlang dubbelspel te hebben gespeeld.

Plots hel het werd

31 december 2016

In 1916 zag schilder-schrijver Jacobus van Looy de Britse propagandafilm The Battle of the Somme. Een gedicht en een boek over deze gebeurtenis.

Premier Abe van Japan herdenkt eind december op Hawaï de slachtoffers van de Japanse aanval op Pearl Harbor.

De Russische Revolutie

22 november 2016

Het is bijna 100 jaar geleden dat Lenin met een revolutie de macht overnam in Rusland. Tijd voor jubileumboeken.

De Verslagenen

7 november 2016

Het Interbellum? Een misleidend woord blijkt na lezing van De Verslagenen.

Zweden heeft de diplomaat en Tweede Wereldoorlog-held Raoul Wallenberg officieel dood verklaard. 

Twee wereldoorlogen gevolgd door de veertig jaar durende dreiging van de Koude Oorlog. In deze periode daalden de inwoners van Europa af in de hel.

Deze encyclopedie is het levenswerk van de Waalse leraar en historicus Eddy De Bruyne. Hij werkte er meer dan dertig jaar aan.

De Franse baron Pierre de Coubertin staat bekend als de grondlegger van de eerste moderne Olympische Spelen in 1896. Maar was dit wel de eerste editie sinds de christelijke Romeinse keizer Theodosius vijftienhonderd jaar eerder de ‘heidense’ Griekse Spelen verbood?

De Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog organiseert op vrijdag 20 mei een studiedag in Doorn.

Eindelijk, na bijna 100 jaar is er een vonnis geveld over de Duitse keizer. 

Op woensdagmiddag 2 maart 2016 zal in de Oranjerie van Huis Doorn een presentatie plaatsvinden van het boek met bijbehorende DVD: Hoop op Toekomst; Belgische vluchtelingen in Nederland.

Hoe zou het proces van de Geallieerden tegen de Duitse keizer zijn verlopen wanneer Nederland hem had uitgeleverd?

Hoe de oorlog voor Duitse inwoners van Belgie niet eindigde op 11 november 1918.

Het kostbaarste koekje ooit gaat eind deze maand onder de hamer. 

In het wrak van een Chinees oorlogsschip dat in 1894 zonk na een zeeslag met de Japanse marine, zijn lichaamsresten aangetroffen.

De film  “Omdat wij mooi waren” gaat over de ervaringen van troostmeisjes in Indonesië. Jacqueline de Heij vertelt over de educatieve versie.

In IJsselstein wordt een grote collectie memorabilia van de Olympische Spelen uit 1928 tentoongesteld.

Hitlers Bom

7 augustus 2015

Wat zou er gebeurd zijn als Duitsland aan het einde van de Tweede Wereldoorlog een atoombom bezat? Zou Londen of Moskou gebombardeerd zijn?

Voormalig Artis directeur Maarten Frankenhuis verzamelde meer dan twintig jaar lang archiefmateriaal, verhalen, artikelen, foto’s en andere gegevens over hoe zijn dierentuin de oorlog heeft doorstaan. 

Droomonderduik

28 april 2015

Het verhaal van een negenjarig jongetje, ruim twee jaar ondergedoken in Artis.

"Het fascisme was net als het communisme en het socialisme een politieke stroming die miljoenen mensen wist te inspireren."

Checkpoint maakt, samen met historici Edwin Klijn en Robin Te Slaa, op maandagavond 11 mei de balans op van de geschiedenis van de NSB.

Wie weet wat er over 25 jaar op de plaats van Hitlers Rijkskanselarij staat...

Is Louis-Ferdinand Céline in Vlaanderen een onbekende schrijver geworden?

Zowel de oude als de moderne Olympische Spelen gingen in principe gepaard met een periode van vrede. Tijdens de Spelen mocht er geen oorlog gevoerd worden.

Op 26 september 1914 sneuvelde Heinrich Josef Ohlenforst bij de aanval van het Duitse leger op Souain, een nietig dorp ergens in de buurt van Reims.

Amy Tan beschrijft een zoektocht naar liefde, identiteit en geborgenheid tegen de achtergrond van botsende culturen van Oost en West.

De manier waarop we herdenken laat zien hoe we met ons verleden omgaan. "Vergangenheitsbewältigung".  Wat vertelt de herdenkingscultuur rondom het bombardement ons?

Maarten Frankenhuis schreef in 2013 een boek over de oorlogsjaren van Artis. Over dit onderwerp is nu een gratis lesbrief verschenen. 

Honderd jaar na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog wordt deze gruwelijke "Groote Oorlog" overal in het land herdacht.

Na het bekroonde Mao's massamoord komt Frank Dikötter wederom met een meesterwerk. 

De Pools-joodse immigrant Abraham Tuschinski had zich in 1904 gevestigd in Rotterdam. Daar begon hij een indrukwekkende carriere als bioscoopmagnaat en impresario.

Vier jaar lang zal het in de voormalige oorlogsgebieden razend druk zijn met herdenkingsbijeenkomsten rond The Great War.

Gisèle

15 januari 2014

‘Gisèle’ is het verhaal over de driehoeksverhouding  tussen  de kunstenaars Adriaan Roland Holst ('Jany'), Gisèle van Waterschoot van der Gracht, en Mies Peters. Het decor is Nederland in oorlogstijd.

Dr. Pieter Eijkman en zijn secretaris Paul Horrix hadden in 1905 grootse plannen om de wereldvrede te realiseren. Hoe? in de duinen tussen Den Haag en Wassenaar zou een Wereld-hoofdstad van het Internationalisme verrijzen.

Duitsland 1871-1945

11 september 2013

Niet te missen nascholing van de Erasmus Universiteit voor het nieuwe examen geschiedenis havo/vwo waarbij de "historische context" Duitsland 1870 -1945 centraal staat.

Het jaar voor de Grote Oorlog uitbreekt: 1913.  In de muziek, beeldende kunst, literatuur, politiek en wetenschap zijn ingrijpende veranderingen gaande. Illies reconstrueert het jaar 1913, maand voor maand.

Pianist Ernst Hanfstaengl ("Putzi") was tussen 1922 en 1937 een goede vriend van Hitler. Uiteindelijk belandde hij in Amerika waar hij inlichtingenwerk deed. Peter Conradi maakte er een boeiende roman van.

Deze persoonlijke geschiedenis van de jaren 1937-1948 heeft veel oog voor diplomatieke verhoudingen en het functioneren van de internationale gemeenschap.

Een beeld zegt meer dan duizend woorden, een spotprent zo mogelijk nog meer. Zeker als je de op het eerste gezicht geheimzinnige taal van de tekenaars begrijpt.

Uitgeverij Atlas interviewde Jan Brokken over zijn boek De Vergelding. Het dorp Rhoon, even ten zuiden van Rotterdam, raakt in de greep van de Tweede Wereldoorlog. 

Stalin gebruikte de concentratiekampen van de nazi's om zijn tegenstanders in Oost-Europa weg te werken. Het Westen stond erbij en keek ernaar. 

Wat als je weet dat jouw familie iets vreselijks heeft gedaan in de Tweede Wereldoorlog? Zwijg je daar dan over, of doe je een boekje open? 

In Een zware last op jonge schouders zijn jeugdherinneringen aan de oorlog in Rotterdam gebundeld.

Voor Geert Mak is Jan Brokken een van de grootste Nederlandse schrijvers. Maar te weinig mensen kennen de auteur en zijn boeken. Met De vergelding – een dorp in tijden van oorlog lijkt daar voorgoed verandering in te komen.

Soerabaja

5 februari 2013

Een aangrijpende roman over de lotgevallen van een Nederlandse familie tijdens de Japanse bezetting en de Indonesische revolutie.

Waar of niet waar: het moderne Rotterdam ontstond na de Tweede Wereldoorlog. Lees Brinkman & Van der Vlugt Architecten van Joris Molenaar voor het antwoord op deze vraag.

Rebelse Ritmes

3 december 2012

Hans Zirkzee las een swingende cultuurgeschiedenis van onze tijd.

Anne Frank heeft Bergen-Belsen overleefd en heeft zich sindsdien op andermans zolders verstopt.

Een indringende roman over familiebanden en vriendschappen in het Londen van de Eerste Wereldoorlog.Een indringende roman over familiebanden en vriendschappen in tijden van oorlog.

Gek van jazz

12 juni 2012

Muziekdocent Hans Zirkzee heeft zich gestort op de geschiedenis van het Rotterdamse jazzleven tussen 1915 en 1955.

Twee jonge vrouwen die als stewardess een wereld ontdekken, die door de oorlog op zijn kop komt te staan.

MetaMaus

28 april 2012

Alles over de totstandkoming van deze klassieke grafische roman over de persoonlijke geschiedenis van een Holocaust overlever en zijn familie. 

Laurent Binet vertelt meeslepend over zijn obsessie voor de liquidatie van Nazi-kopstuk Heydrich.

Een leven vol kunst en idealen, waarin het buitenverblijf op de Buissche Heide een belangrijke rol speelde.

Piet Mondriaan en De Stijl voor het voetlicht in twee publicaties.

Kameraad Baron

3 maart 2012

Een verslag van een geschiedenis die niet vaak verteld is: de ondergang van de Transsylvaanse aristocratie tijdens het communistische regime.

Bij een ‘gedoogkabinet’ en een minderheidskabinet lijken de beleidsmarges smal.

Onder de noemer De grote Ontdekking toont het Gemeentemuseum in Den Haag de invloed van een bezoek aan Mondriaans Parijse atelier op het werk van Alexander Calder.

Kom donderdag 16 februari 2012 20.00 uur naar Arminius Rotterdam en beleef unieke jazzgeschiedenis.  

Crisis in Schiedam. Zijn er lessen? Dat is het onderwerp van het eerste Schiedamse Geschiedeniscafe, zondag 29 januari aanstaande.

Een roman over de twintigste eeuw bestaande uit toevallige ontmoetingen en wonderlijke wendingen van het lot.

Het mysterie van Wenen

10 december 2011

In een lijvig boek wordt het Wenen van begin twintigste eeuw ontleed, op zowel artistiek als maatschappelijk gebied. Van Klimt tot Freud, van Schiele tot Schönberg.

De kerstman is de ideale figurant in de politieke prenten van december.

Dagboekfragmenten van een van Hitlers belangrijkste ministers.

Een geschiedenis van religie, macht, cultuur en politiek. De Pausen, een Geschiedenis door John Julius Norwich.

Het atelier aan de Rue du Depart in Parijs was van groot belang voor de artistieke ontwikkeling van Piet Mondriaan. Een nieuwe film maakt dit inzichtelijk.

‘Liefde en inspiratie: de vrouwen in het leven van Piet Mondriaan’ tijdens de Haagse Museumnacht.

Wanneer een leven als wonderbaarlijk wordt omschreven, lijkt dit schromelijk overdreven. Maar niets is minder waar voor het leven van de Amerikaanse schaker Bobby Fischer.

Het meisje met den blauwe hoed is één week online te zien. Hoe waren de omgangsvormen in de jaren '30?

Terreur en droom

13 juli 2011

Karl Schlögel over de terreur van Stalin en de droom van de nieuwe sovjetmaatschappij.

Op 22 juni 2011 was het zeventig jaar geleden dat Operatie Barbarossa, de grootste militaire operatie ooit, van start ging. Bijna 4 miljoen Duitse, Roemeense en Finse troepen vielen de Sovjet-Unie binnen over een 2.900 kilometer breed front. 

De tijd staat stil op 29 november 1940 in het diorama van Vlaardingen. Peter de Haas in gesprek met Klaas Bloem.

Het chronologische verhaal van het Derde Rijk

Spui 25 organiseert op 20 mei a.s. het symposium '75 jaar Spaanse Burgeroorlog'.

 Een korte beschrijving.

Ellen La Motte ging in 1915 achter de linies als verpleegster aan het werk en versloeg het oorlogsleed genadeloos in Het kielzog van de oorlog, een herontdekt meesterwerk.

Vereniging Ons Suriname organiseert 8 mei a.s. een programma over het overzeese erfgoed van de oorlog, compleet met twee filmdocumentaires, een boekbespreking en discussie.

Nederlanders die tijdens de Tweede Wereldoorlog vrijwillig toetraden tot de Duitse Waffen-SS, bleven na de afloop van de oorlog zoveel mogelijk uit de openbaarheid.

Henk Tijssen, schrijver van het boek De dominee van de NSB, geeft donderdag 21 april a.s. een lezing in het Verzetsmuseum in Gouda.

Met een persoonlijke verhaal voert cabaretier Diederik van Vleuten ons terug naar Nederlands-Indië.

Wie iets handzamers zoekt dan de eerder besproken koffietafelboeken over de Olympische Spelen 1928, zit goed met het boek Amsterdam 1928 door Paul Arnoldussen.

Emmanuel Guibert maakte een strip van de oorlogsherinneringen van soldaat Alan Ingram Cope. Geraffineerd tekenwerk, een boeiend verhaal en de details kloppen.

Pacific is het verhaal van de  US Marines die ‘springend’ van eiland naar eiland de Stille Oceaan moesten ontdoen van de ander As-vijand,  Japan. 

In boeken over de Eerste Wereldoorlog is Adolf Hitler vaak maar een voetnoot; in de biografieën over Hitler blijven de jaren 1914-1918 vaak onderbelicht. Thomas Weber (University of Aberdeen) combineert beiden in zijn nieuwste boek.

Op 10 mei 1940, nog voor de Duitse aanval in het westen, moest Prime Minister Chamberlain het veld ruimen voor Winston Churchill, naar aanleiding van de mislukte Frans-Britse operatie in Noorwegen. Ruim een week later, op 19 mei, hield Churchill zijn eerste toespraak voor de BBC.

Belle Helene

4 februari 2011

“Dit museum is uit verdriet geboren.” De brieven van kunstverzamelaar Helene Kröller-Müller blijken een onuitputtelijke historische bron. Resultaat: een documentaire, een tentoonstelling en een vuistdik boek.

Kunstsoldaten

27 januari 2011

Boek De Kunstbrigade biedt nieuwe kijk op militarisme: in WO II werd ook om kunst gevochten.

 De notaris is er uit! De uitslag van de prijsvraag Eerste Wereldoorlog is bekend.

Twee grote tentoonstellingen tijdens de kerstvakantie  in de Rotterdamse Kunsthal: Edvard Munch en Feest der Herkenning (realisme in de kunst).

Weg met de Vlootwet!

18 december 2010

Bezuinigingen op defensie zijn actueel, maar het verschijnsel is van alle tijden. Hier leest u over de Vlootwet van 1923.

Buzzwoorden op tweede dag DE-conferentie 2010: co-creatie en innovatie.

Naar de boeren!

30 november 2010

Nieuw boek belicht kinderuitzendingen in de hongerwinter van 1944 - 1945.

Nog steeds geen geld

29 november 2010

Het Indisch Platform biedt petitie aan over de backpay-kwestie.

Je Anne, de musical

25 november 2010

De ingetogen muzikale bewerking van het dagboek zorgt voor een beklemmende sfeer op het toneel.

Geschiedenis.nl heeft op Twitter (bijna) de eerste honderd volgers binnen. Hoogste tijd voor een feestje!

De originele tekst van het Denkschrift van Alfred von Schlieffen uit 1905, het beroemdste militaire 'plan' aller tijden.

Anne Frank als Musical

31 oktober 2010

Maandag 01 november 2010 gaat “Je Anne”, een musical gebaseerd op het dagboek van Anne Frank, in première. Dit is veelzeggend voor de hedendaagse omgang met de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog.

Het Schlieffenplan (1)

29 oktober 2010

“When cut down to essentials, the sole cause for the outbreak of war in 1914 was the Schlieffenplan – product of the belief in speed and the offensive.”1

Dier, bovendier

21 oktober 2010

Een uitzonderlijk paardenras blijkt een effectief instrument om de bekende geschiedenis van de twintigste eeuw vanuit een verrassend perspectief te tonen.

Museum Bronbeek heeft een nieuwe vaste opstelling: Het verhaal van Indië.

3 oktober 2010: Duitsland betaalt de laatste aflossing van de in Versailles opgelegde herstelbetalingen.

'Omdat wij mooi waren'

7 augustus 2010

Première van documentaire over Indonesische troostmeisjes in de Kunsthal in Rotterdam.

Vanaf 29 juli is in De Verdieping van Nederland de tentoonstelling Nazomeren te zien. 

Auschwitz - een geschiedenis biedt een helder overzicht van de ontwikkeling van Auschwitz tot grootste concentratie- en vernietigingskamp in het Derde Rijk.

Sportman, historicus en recensent Jef Abbeel bespreekt  Een sportman doet niet aan politiek van André Swijtink

De Grote Podcast

27 april 2010

Vier jaar lang elke week een podcast over een persoon uit de Grote Oorlog. Hoe houd je dat vol?

De oorlog gaat dit jaar 'met pensioen': het einde van de Tweede Wereldoorlog is in 2010 precies 65 jaar geleden.

De Rijksdagbrand

21 februari 2010

 Wie stak op 27 februari 1933 de Rijksdag aan? Opdracht vanaf 4hv.

Lucia Hogervorst over Tumult, het levensverhaal van Madelon Székely-Lulofs.

Op 27 januari 2010 was het vijf en zestig jaar geleden zijn dat Auschwitz en Birkenau werden bevrijd. 

Heel wat schrijvers en kunstenaars krijgen pas na hun dood erkenning. Dat overkwam Multatuli, maar ook Anton de Kom, schrijver van 'Wij slaven van Suriname'.

Anthony Beevor schreef vele bestsellers op rij, waaronder Berlijn; de ondergang 1945 en Stalingrad.

HILVERSUM, 5 december 2009 - De Avro is maar net begonnen met de zoektocht naar een hoofdrolspeelster voor de musical Mary Poppins, maar een nieuwe zoektocht heeft zich al aangediend. En wel naar de nieuwe Anne Frank.

Wie is de held?

29 november 2009

De Pelikaan landde op 30 december 1933 op Schiphol. Tienduizenden Nederlanders ontvingen de bemanning van de kerstvlucht als helden. 

 Twee dagen nadat de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president  Nicolas Sarkozy samen de val van de Muur vierden in Berlijn, herdenken ze woensdag 11 november in Parijs het einde van de Eerste Wereldoorlog. 

AKEN, 28 oktober 2009 - Het proces tegen oud-SS'er Heinrich Boere (88) ging in Aken van start. Boere wordt de moord op drie Nederlanders in 1944 ten laste gelegd.

Als liefhebber van geschiedenis is er niets mooiers dan historische zaken in eigen bezit te hebben. En voor je het weet ben je verzamelaar...

AMSTERDAM, 28 september 2009 - Volgens de Amerikaanse onderzoeker Nick Bellantoni en zijn team is de schedel van Hitler niet van een man maar van een vrouw.

AMERSFOORT, 1 oktober 2009 - Nationaal Monument Kamp Amersfoort heeft donderdag de website oorlogsnalatenschappen.blogspot.com gelanceerd. 

Wyrbich de Haan onderzoekt de rol van minister Van Kleffens bij het herstel van de diplomatieke banden met de Sovjet-Unie in 1942.

Uniek expeditie-verslag van G.M. Versteeg centraal in lezing KIT.

Het is 12 maart 1930. De Engelse machthebbers in India hebben een nieuwe wet gemaakt. Er moet belasting worden betaald over zout uit de Indiase grond.

Herdenken is belangrijk, maar wat te doen als je geen emotionele herinneringen hebt aan de Tweede Wereldoorlog?

Defiance

23 maart 2009

Defiance is het verhaal over menselijkheid, trots, redding en wraak tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Weinig mensen weten dat België een der allereerste afdelingen pantserauto’s bezat.

Valkyrie

17 februari 2009

Valkyrie is een onderhoudende historische prent, die de nodige moeite neemt om de complexe gebeurtenissen recht te doen. (Lees ook: Stauffenberg. Die wahre Geschichte)

Duits docudrama (2008) van Oliver Halmburger en Christian Frey over de man die op 20 juli 1944 een (mislukte) aanslag pleegde op Hitler.

Vergeten plekken

15 januari 2009

Beeldend kunstenaar Hans Citroen (1947) toont aan de hand van veertig foto’s dat concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz groter was dan het museum in Oswiecim laat zien. 

In Zacht en Eervol, nu vertaald als Before my Helpless Sight gaat historicus Leo van Bergen dieper in op de psychische en lichamelijke ontberingen van de soldaten aan weerszijden van het westelijk front in de Grote Oorlog.

Excursie: Verdun

9 december 2008

Het beroemde ‘In Flanders Fields-museum’ in Ieper- is een populair reisdoel voor Nederlandse scholen maar waar ik evenwel bijna nooit iemand over hoor zijn de ‘champs de bataille’ rond Verdun.

The Old Lie

9 december 2008

Zijn de slachtpartijen tijdens de Eerste Wereldoorlog het gevolg van een collectieve verstandsverbijstering?

Barbarij en beschaving

19 november 2008

Beantwoord de vraag in dit artikel en ga er gratis heen.

Dirk Verhofstadt is niet mals voor Pius XII.

Op 11 november 2008 is het negentig jaar geleden dat ondertekening van de wapenstilstand een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog.

Op 11 november is het precies 90 jaar geleden dat er een einde kwam aan de Eerste Wereldoorlog.

Prijsvraag Van Nul tot Nu

29 september 2008

Uitslag van de prijsvraag over de historische strip Van Nul tot Nu!

In de tentoonstelling Nostalgie, vervoering en illusie doorloop je de rijke Utrechtse filmgeschiedenis.

Wie afgaat op de titel, B-17 Flying Fortress: The Mighty 8th, zou het haast niet zeggen maar dit game is een vervolg.

Gaat George W. Bush president Warren Harding (1921-1923) verdringen als slechtste president van de Verenigde Staten?

December 1944. Westelijk front. In het noorden drijft het Achtste Leger van Montgomery de Duitsers terug, in het zuiden rukt Pattons Derde Leger op naar de Rijn.

Kandidaat Mitt Romney gooide begin februari 2008 de handdoek in de ring. Hij leek de ideale kandidaat: jong, energiek, succesvol, gespierde taal, vierkante kaken en niet onbelangrijk: geld zat. Wat ging er mis?

KLM heeft in de jaren na de Tweede Wereldoorlog actief nazi's geholpen te vluchten naar Zuid-Amerika. Dat zei luchtvaarthistoricus Marc Dierikx dinsdag in actualiteitenprogramma Netwerk.

Steffie van Oord maakte een documentaire over het bijzondere verhaal van een Joodse vrouw in kamp Westerbork.

Speer und Hitler

1 april 2007

Speer und Hitler is een opmerkelijk driedelig docudrama over Albert Speer, de megalomane lievelingsarchitect en later bewapeningsminister van Hitler.  

Humor is het thema van de boekenweek. Ook in de geschiedenis valt veel te lachen.

Ich nicht

30 januari 2007

Hitler slaagde dankzij opportunisme onder het Duitse volk. Joachim Fest kan het weten...

Dicators is een poging van de Britse historicus Richard Overy om een vergelijkende analyse te maken van twee van de meest brute totalitaire regimes die de 20e eeuw heeft voortgebracht.

De Grote Oorlog, die duurde van 1914 tot 1918 kostte aan miljoenen mensen het leven.

De Eerste Marokkaanse Crisis of Eerste Marokko-Crisis was een crisis tussen Frankrijk en Duitsland gedurende 1905/06.

1914-1918

12 december 2006

Eerste Wereldoorlog, Somme, Ieper, Verdun, Gallipoli, Neutraliteitspolitiek, Russische Revolutie, Kerstvrede en meer....

Waarom werden Britse soldaten Tommy’s genoemd, m.a.w. wie was de eerste, de echte Tommy? Lyn Macdonald beschrijft de Eerste Wereldoorlog.

Meesters van het diamant vertelt het boeiende verhaal van een sector die kreunt onder het bewind van nazi-Duitsland en zich na de oorlog met een indrukwekkende veerkracht weer opwerkt tot de draaischijf van een internationale handel.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakten de nazi's zeep van het vet afkomstig van menselijke resten. Onderzoek van het Poolse Instituut voor de Nationale Herinnering heeft dit aangetoond.

'De slagvelden van Wereldoorlog I' van Peter Bartonwordt opgesierd door de vele (panorama)foto's en is een lust voor het oog.

Twee Engelse jongetjes waren ongewild getuigen van de laatste seconden uit het leven van Aircraftman T. E. Shaw, beter bekend als 'Lawrence of Arabia.’

De Spaanse Burgeroorlog

3 september 2006

Zeventig jaar geleden brak de Spaanse Burgeroorlog uit, het wreedste en bitterste conflict in de geschiedenis van het land.

Lou Bandy was één van de populairste all-round entertainers van de vorige eeuw.

Wilhelm II voerde een eigen politiek, waarbij hij via baron von der Lancken met als doel een economische penetratie in Congo en liefst in samenwerking met de ‘andere grootmachten’

Italianen en Duitsers liepen elkaar vaak voor de voeten in WO II . Minder bekend is dat ook al in WO I de samenwerking van de Geallieerden één van de redenen voor hun overwinning is.

Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog draaide het Britse politieke leven volledig rond de Ierse kwestie. Jeannick Vangansbeke bespreekt twee recente publicaties over deze kwestie.

Sparta en Athene hadden al vrouwelijke soldaten, maar hoevelen beschreven er in de voorbije 2500 jaar hun ervaringen? Maar gebruikten zij niet de woordenschat en vertelwijze van mannen?

Dit boek wil een indruk geven van het grote aantal aspecten van de Eerste Wereldoorlog, dat op prentbriefkaarten is vastgelegd.

Das Ahnenerbe

14 maart 2006

In de jaren dertig richtten de Nazi’s Das Ahnenerbe op, een historisch-wetenschappelijke organisatie die onderzoek moest doen naar de wortels van de Germaanse geschiedenis.

Der Untergang

13 maart 2006

Der Untergang behandelt de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog, gezien door de ogen van Hitler’s privé-secretaresse, Traudl Junge.

Joseph Goebbels

12 februari 2006

Goebbels over Hitler:  “Hij is een genie. Het natuurlijke scheppende instrument van een lot dat door god is bepaald. Trillend sta ik voor hem."

Das Goebbels Experiment

12 februari 2006

Een sobere documentaire over de propaganda chef van het Derde Rijk. Voorkennis gewenst! De film geeft geen systematisch overzicht van het leven van Goebbels...

Battle of Britain

5 februari 2006

Ubisoft heeft de flightsim Storm of War: Battle of Britain aangekondigd.

Muziek verbroedert: Duitsers en Geallieerden dweepten met Lili Marleen

Charles Towshend stelling in Easter 1916: de Britse liberale regering stond de militarisering toe van Ierland, wat eindigde in het bloedig treffen van Pasen 1916 en de burgeroorlog.

Was het een oorlogsmisdadiger die op 10 november 1918 over de Duitse grens kwam en zijn toevlucht zocht in Nederland?

Vreemd genoeg zijn er maar weinig Nederlandse auteurs die over ‘vergeten’ successen van mei 1940 hebben geschreven. E. H. Brongers vormt al jarenlang een plezierige en betrouwbare uitzondering op deze regel.

Recensie over F. Seberechts: "Hier gaat alles zijnen gewonen gang: de verplichte tewerkstelling in Duitsland."

Gonny Bontje-Schuijt was een van de velen die in de winter van 1945 op hongertocht ging. Vaak fietste zij van Leidschendam naar de kop van Noord-Holland en ruilde textiel voor eten.

Jeannick Vangansbeke bespreekt Totalitarisme, van Hannah Arendt, Eichmann, de definitieve biografie van David Cesarini en De Witte Roos van Inge Scholl.

Foden beschrijft de loop der gebeurtenissen met historisch besef en gevoel voor satire. Dat maakt zijn romans tot een historische geschiedschrijving van een duizelingwekkende virtuositeit.

Deze website gaat over het indrukwekkende oorlogsdagboek van Mej. P. Dozy. Dit boek beschrijft de periode mei 1940 - mei 1945 (en wat later.)

Aan het werk!

14 oktober 2005

De regering wil bijstandsmoeders laten werken in de naschoolse kinderopvang. Niet alle kamerleden zijn voor. In de jaren dertig was het normaal dat werklozen via werkverschaffingsprojecten werkten. Zo is het Amsterdamse Bos vanaf 1934 grotendeels aangelegd door werkloze Amsterdammers.

Amerikaanse wetenschappers hebben in een zwaar beveiligd laboratorium het griepvirus dat in de periode 1918-1919 tientallen miljoenen mensen doodde weer tot leven gewekt.

René Magritte (1898–1967) was een prominent Waals surrealistisch schilder, die al rond 1910 begon te schilderen in Châtelet bij Charleroi.

Ze begon haar dagboek te schrijven op 8 oktober 1932. Toen was ze 13 en de terreur van Stalin was al aan de gang. De laatste regels schreef ze op 3 januari 1937.

De auto

3 juli 2005

De Autokampioen heeft vlak na de tweede wereldoorlog 18.317 abonnees die voor een bedrag van vier gulden per jaar het commentaar lezen: toekomstige parkeerproblemen NU oplossen

Op 8 november 1939 probeerde Georg Elser in München een aanslag te plegen op Hitler. Door stom toeval mislukte de aanslag.

Toen het besluit eenmaal genomen was om de onbeperkte duikbootoorlog te beginnen leidde dit bijna tot uitschakeling van Engeland.

Een zoektocht van Mathilde naar haar verloofde Manech, die in de Eerste Wereldoorlog aan het front ter dood werd veroordeeld wegens zelfverminking.

De 60ste verjaardag van D-day, Ardennenoffensief en bijna einde van WO II wordt langs alle kanten aangegrepen om de oorlog of onderdeel opnieuw of vanuit andere invalshoek te belichten.

Veel boeken over Stalin dateren uit de tijd dat de archieven van de SU nog gesloten waren. Montefiore kreeg toegang tot die archieven en vond daar memoires die nooit gepubliceerd waren.

Een brug te ver

30 april 2005

In Arnhem bereikte een sectie Britten bij verrassing de ongeschonden brug, maar werd spoedig afgesneden door een snel toenemende overmacht van Duitsers.

The United States would not enter the war until after the Japanese attack on Pearl Harbor in December 1941. But by the spring of 1941 Congress had approved the Lend Lease program, and the aid Roosevelt had promised at Charlottesville had begun to flow to Great Britain , where Winston Churchill was now prime minister. In July 1941, Roosevelt and Churchill met for the first time in Argentia   Bay off Newfoundland , to issue a joint declaration on the purposes of the war against fascism.

Adolf Hitler had eerder een atoombom tot zijn beschikking dan de Amerikanen, maar het wapen was te primitief en onhandig om vanuit de lucht te worden ingezet.

Eerste Wereldoorlog

19 februari 2005

De herdenking van WO II gaat gepaard met een toegenomen belangstelling voor de WO I. Ook in Nederland neemt de interesse toe, nadat er 80 jaar nauwelijks aandacht aan geschonken werd.

60 jaar na de bevrijding was er nog altijd geen wetenschappelijke studie over het monument dat in België wellicht het meest herinnert aan de Tweede Wereldoorlog.

Het was een van de raadselen rond de Tweede Wereldoorlog. Hoe slaagde de veroordeelde nazi Hermann Göring erin zichzelf te vergiftigen, vlak voor zijn executie?

Een verwoest landschap, ergens aan de Duits-Franse frontlijn, 1916. Een artilleriebombardement kondigt een zoveelste Franse stormloop aan, die voor de zoveelste keer wordt afgeslagen.

Franklin Roosevelt

1 januari 2005

FDR bepaalde in een dramatische periode de Amerikaanse geschiedenis

Aanvankelijk koos hij voor het onderwijs, uiteindelijk werd het een carrière in het leger in Nederlands-Indie. Hij viel reeds op door zijn vastbeslotenheid en doorzettingsvermogen.

D-Day

1 januari 2005

In juni 1944 vond een van de grote keerpunten van de Tweede Wereldoorlog plaats: een invasie van West-Europa. Dit bleek de sleutel tot de bevrijding van Europa.

Larry Zuckerman uit Seattle onderzocht de les van de eerste bezetting van België en het waarom en de gevolgen van het niet afdwingen van juridische vervolging van verantwoordelijken.  

De herdenking van 80 jaar Eerste Wereldoorlog in 1998 was een gemiste kans. Voor velen bleek de Eerste Wereldoorlog synoniem voor Europas collectieve zelfmoord.

Voedsel is een wapen

1 januari 2005

In 1921 werd Rusland geteisterd door een enorme hongersnood, als gevolg waarvan uiteindelijk ongeveer vijf miljoen mensen, het leven liet.

Via door journalisten opgetekende ooggetuigenverslagen én fragmenten uit dagboeken wordt getoond hoe de oorlog het leven van de burgers overhoop gooide en families uit elkaar scheurde.

Eerste Wereldoorlog

1 januari 2005

WO I inspireerde altijd veel minder historici, filmregisseurs en anderen dan WO II, wellicht omdat hij veel minder wreed was, zich op minder terreinen afspeelde en ook niet zo spectaculair was.

Archieven van de Duitse bezetter zijn vanaf heden te bekijken via het internet. Het NIOD maakte de dossiers toegankelijk van het Reichskommissariat...

Anne Frank

17 november 2004

Ze schrijft brieven aan een niet-bestaande vriendin Kitty en vertelt ze over de dagelijkse gang van zaken in huis, blijdschap en verdriet in de familiekring, dromen en verlangens ...

Nationaal-socialisme

11 november 2004

De omslag van le Rire een vriendelijk weekblad met dit keer een tamelijk onvriendelijk persoon op de cover: Adolf Hitler

Albert Einstein

10 augustus 2004

Bij veel verkiezingen van de persoon van de 20e eeuw kwam Albert Einstein als 'winnaar' uit de bus. Voor deze keuze zijn sterke argumenten te vinden.

Gloria

22 juli 2004

Gloria, La grande guerra is gewijd aan het Italiaanse leger tijdens de Eerste Wereldoorlog. In 1934 zijn de beelden op bevel van Mussolini ‘strategisch’ gemonteerd ...

De Boerenoorlog

3 juni 2004

De strijd tussen de nazaten van Nederlandse kolonisten in Zuid-Afrika en de Britten rond 1900 wordt ook wel de Boerenoorlog genoemd.

Pact van Locarno

1 december 2003

Hoewel het Pact van Locarno slechts enkele jaren werkzaam is geweest, werd het door velen toch gezien als een belangrijke stap voorwaarts in de politiek na  WO I.

Stalin

18 maart 2003

Stalin is te onbeschoft, maar dit gebrek, heel goed te verdragen in de betrekkingen tussen ons communisten onderling, wordt onverdraaglijk in de functie van secretaris-generaal.

Alois Brunner

10 maart 2001

Brunner werd in 1912 geboren in Oostenrijk. Op 19-jarige leeftijd werd Brunner in 1931 lid van de Oostenrijkse nazipartij. Spoedig maakte Brunner carrière in de partij en door zijn virulente antisemitisme werd hij toegevoegd aan de persoonlijke staf van Adolf Eichmann. In Wenen was hij verantwoordelijkheid voor de (gedwongen) emigratie van duizenden joden. Binnen nazikringen werd zeer verheugd gereageerd op de successen die Brunner behaalde.