STRENGE DOCH GEMOEDELIJKE HEEREN

Geplaatst op 9 november 2005 door Jeannick Vangansbeke
Recensie over F. Seberechts: "Hier gaat alles zijnen gewonen gang: de verplichte tewerkstelling in Duitsland."
In oktober 1942 voerde de Duitse bezetter de verplichte tewerkstelling van Belgen in Duitsland in. Dat was niet de eerste keer, al in 1916 was dat al eens gebeurd. Luc Vandeweyer schreef hierover dat met name Nederland hiermee verveeld zat: de Nederlandse regering had de werkloze Belgische vluchtelingen in 1914 en 1915 aangemoedigd terug te keren met de verzekering dat zij geen gevaar liepen. Vandeweyer deed dit in De verplichte tewerkstelling in Duitsland, een boek in 1992 uitgegeven door het Studiecentrum Oorlog en Maatschappij, toen nog bekend als studiecentrum Tweede Wereldoorlog (Brussel).
 
Een historicus van datzelfde SOMA werd met een bundel papieren uit de jaren 1942-44 benaderd door het Davidsfonds om na te gaan zo hierin geen boek zat. Het zou een slecht historicus geweest zijn die hierop neen geantwoord had. Frank Seberechts, specialist van de zwartste collaboratie, Jef Van de Wiele en zijn Devlag, doorploegde de archieven van het SOMA om de Davidsfonds documenten aan te vullen en schreef een boek met een quasi gelijknamige titel als het werk uit 1992.
 
Toch is het een heel ander boek geworden. Ligt de nadruk in 1992 op de politieke, diplomatieke, historisch-methodologische en syndicale benadering met ook oog voor de Duitse visie, dan is dit boek eerder geschreven vanuit de ervaringen van zij die het meemaakten.
En die ervaringen zijn erg divers, enerzijds was er ook opleiding gezien de Duitsers opgeleide werkkrachten nodig hadden, anderzijds was Duitsland een gevaarlijk land, niet enkel door de alom aanwezige terreur maar ook door de onophoudelijke bombardementen.
 
Die opleidingen, schreef het VNV-blad Volk en Staat, werden door strenge doch gemoedelijke heeren gegeeven. De erg vlakke conclusie van Seberechts, na de oorlog sloegen de meesten de bladzijde om, staat wel haaks op de omstreden stelling van Pieter Lagrou in 1992 dat de weggevoerden een speciaal plekje onder de vaderlandse zon kregen na 1945, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Nederland.

Literatuur
F. Seberechts, Hier gaat alles zijnen gewonen gang: de verplichte tewerkstelling in Duitsland, Leuven: Davidsfonds, 2005, 191 p. 24,95 euro
 
 
Bericht geplaatst in: boekrecensie