DUURZAAMHEID VAN NIEUWE MEDIA

Geplaatst op 17 mei 2001
Toekomstige historici zullen waarschijnlijk grote moeite hebben met de bestudering van ons huidige tijdperk. Zij zullen namelijk op bepaalde terreinen bronnen tekort komen.
Toekomstige historici zullen waarschijnlijk grote moeite hebben met de bestudering van ons huidige tijdperk. Zij zullen namelijk op bepaalde terreinen bronnen tekort komen. Nu zult u zich afvragen: hoe is dit mogelijk, tegenwoordig wordt toch alles bijgehouden, opgeslagen en bewaard? En daar zit ‘m nou net het probleem. De opkomst en succes van de nieuwe media zal – mits er geen goede maatregelen worden genomen – uiteindelijk het einde betekenen van een goed inzicht in ons verleden (vanuit een toekomst perspectief).

De hiërogliefen in Egypte, de Latijnse inscripties in Italië, de geschriften en publicaties uit de middeleeuwen, nieuwe tijd en onze huidige tijd zijn alle duurzame media. Deze hebben de tand des tijd redelijk doorstaan, mits deze goed geconserveerd worden (denk aan restauratie, onderhoud etc.). Aan de nieuwe media kleeft echter een groot probleem: deze zijn niet duurzaam genoeg.

Al vrij gauw werd het nut van nieuwe media ingezien voor het bewaren van gegevens. Hoewel computers eerst kamervullend waren zijn deze nu al tot op het formaat van een polshorloge gekrompen: het zijn wondermachines. Het materiaal waar de gegevens echter op vast worden gelegd is helaas niet duurzaam. De magnetische banden uit de beginjaren slijten gauw en zeker zonder deze regelmatig te kopiëren, de diskettes hadden hetzelfde probleem en zelfs over de huidige cd-rom’s en dvd’s is men niet zeker in hoeverre deze echt lang houdbaar blijven.

En dan hebben wij het nu alleen nog maar over de hardware kanten, op software gebied is het nog veel bedroevender. Bepaalde gegevens databases die in het begin van de jaren ’90 zijn aangelegd zijn via een bepaald stuk software kunnen nu, amper tien jaar later, slechts met heel veel moeite (conversie, conversie en nogmaals conversie) gelezen worden en dan vaak in verminkte vorm.

Het internet: een schitterend medium waar ontzettend veel informatie op te vinden is alleen ik weet en u weet dat een bepaalde website de ene dag nog vol met informatie staat en de volgende dag al verdwenen kan zijn. En zelfs binnen redelijk betrouwbare websites “verdwijnen” data. Nu steeds meer websites alleen nog maar virtueel publiceren en met het oog op schijfruimte niet al te grote archieven er op na houden kunnen bepaalde oudere pagina’s gauw verdwijnen ten gunste van de nieuwere pagina’s. Probeer bijvoorbeeld maar eens het nieuws van 1994 op de website van de NOS te zoeken, zelfs het nieuws van een jaar geleden levert al veel problemen op.

Kortom de nieuwe media (en vooral het internet) kampt met een ernstig duurzaamheids probleem. En op deze manier wordt op dit moment de basis gelegd voor de vele problemen van toekomstige historici. Gelukkig zijn er steeds meer initiatieven gekomen om over te gaan op “media- en webarchivering”. In Amerika zijn ze er al wat langer mee bezig en in Zweden bestaan ook al de nodige maatregelen, maar ook de Koninklijke Bibliotheek in Nederland is sinds september 2000 bezig hiermee.

Er kleven echter wel wat haken en ogen aan: zo is het archiveren van het internet een enorme taak en eigenlijk onmogelijk te noemen. Daarom is een goede strategie nodig: archiveert men het hele internet (onmogelijk), alleen websites uit Nederland (.nl) of alleen selecties. Bovendien moet men dan beslissen hoe vaak men archiveert (elke dag, elke week, snapshots etc.). Daarnaast moet er gekozen worden voor een goede “bewaarplaats” voor al deze gegevens. De gegevens moeten dusdanig worden opgeslagen dat toekomstige software er ook mee overweg kan om dan nog maar niet te spreken over de hardware.

Laten wij, als historici, hopen dat er een goede en blijvende oplossing voor dit probleem wordt gevonden want anders kijken de toekomstige generaties terug op dit tijdperk als een nieuwe “donkere tijd”.
Bericht geplaatst in: artikel