LILI MARLEEN - EEN SCHLAGER MAAKT GESCHIEDENIS

Geplaatst op 6 januari 2006
Muziek verbroedert: Duitsers en Geallieerden dweepten met Lili Marleen
Lili Marleen, de grootste hit van de Tweede Wereldoorlog.
Het is méér dan een soldatenlied over afscheid en een onzekere thuiskomst. Het oorspronkelijk Duitse lied was populair onder zowel Duitse als geallieerde troepen, omdat het de menselijke gevoelens in oorlogstijd zo treffend verwoordde: de scheiding van geliefden, heimwee, eenzaamheid en angst voor de dood. De uitwerking ervan reikt tot ver na de oorlog. Ook in deze tijd raakt Lili Marleen je nog steeds recht in het hart.

De tekst is ontleend aan het gedicht Das Lied eines jungen Soldaten auf der Wacht, van Hans Leip. In het gedicht mijmert een soldaat aan het front over de terugkeer naar zijn liefje, Lili Marleen. Zij wachtte altijd op hem onder een lantaarnpaal buiten de kazerne, maar de door heimwee gekwelde soldaat vraagt zich af met wie ze onder de lantaarn zal staan als hem iets overkomt.  

Leip schreef het gedicht in 1915 voordat hij vertrok naar het Russische front. In 1937 publiceerde hij het in een dichtbundel, waarna het door Norbert Schultze op muziek werd gezet. Pas in 1941 werd het lied, gezongen door Lale Andersen, door de Duitse radio gebruikt in uitzendingen voor de troepen in Afrika. Daar kwam het ook de Britse verdedigers van Tobroek ter ore. Omdat het lied snel heel populair werd, besloot de BBC een Engelse versie te maken (geschreven door Tommy Connor en gezongen door Anne Shelton). Hoewel het lied uitermate populair was bij de gewone soldaat, hadden hoogwaardigheidsbekleders soms moeite met het melancholische karakter. Joseph Goebbels bijvoorbeeld vond het helemaal niets: de tekst paste volgens hem niet bij het karakter van de nationaal-socialistische soldaat. 
 
De mythe van Lili Marleen werd grootgemaakt door artiesten als Lale Andersen, Marlene Dietrich, Bing Crosby en Perry Como. Het lied werd onderwerp van veel theater- en cabaretuitvoeringen, documentaires en speelfilms. In de laatste decennia bezongen zelfs Punk- en Heavy-metal bands Lili Marleen – een melancholisch wereldsucces vol tegenspraken.
 

 
In talloze talen werd het lied vertaald. Er ontstonden steeds nieuwe varianten van het lied, maar ook parodieën en propagandistische gedichten. Zo riepen onder andere pamfletten van de Sowjets de Duitse soldaten op om naar hun Lili Marleen terug te keren. Norbert Schultze, componist van het lied met de toegankelijke melodie, kwam er na de oorlog dankzij Lili Marleen vrij goed vanaf, hoewel hij met liedjes als "Bomben auf Engeland" en "Vorwärts nach Osten" carrière had gemaakt.

Lili Marleen

Vor der Kaserne
Vor dem großen Tor
Stand eine Laterne
Und steht sie noch davor
So woll'n wir uns da wieder seh'n
Bei der Laterne wollen wir steh'n
Wie einst Lili Marleen,
Wie einst Lili Marleen.

Unsere beide Schatten
Sah'n wie einer aus
Daß wir so lieb uns hatten
Das sah man gleich daraus
Und alle Leute soll'n es seh'n
Wenn wir bei der Laterne steh'n
Wie einst Lili Marleen,
Wie einst Lili Marleen.

Schon rief der Posten,
Sie blasen Zapfenstreich
Das kann drei Tage kosten
Kam'rad, ich komm sogleich
Da sagten wir auf Wiedersehen
Wie gerne wollt ich mit dir geh'n
Wie einst Lili Marleen,
Wie einst Lili Marleen.

Deine Schritte kennt sie,
Deinen zieren Gang
Alle Abend brennt sie,
Doch mich vergaß sie lang
Und sollte mir ein Leids gescheh'n
Wer wird bei der Laterne stehen
Mit dir Lili Marleen,
Mit dir Lili Marleen?

Aus dem stillen Raume,
Aus der Erde Grund
Hebt mich wie im Traume
Dein verliebter Mund
Wenn sich die späten Nebel drehn
Werd' ich bei der Laterne steh'n
Wie einst Lili Marleen,
Wie einst Lili Marleen.
Bericht geplaatst in: artikel, nieuwtje