ZWARTE DOOD

Geplaatst op 14 maart 2002 door Adrie Gloudemans
Men kon zien hoe de toestand aan boord was. Doden en stervenden bemanden deze schepen en hun aanblik moet een gruwel zijn geweest.
Het was oktober 1347 toen Genuese koopvaardijschepen de haven van Messina op Sicilië binnenvoeren. De schepen waren afkomstig uit Kaffa (tegenwoordig Feodosia geheten), een havenstadje aan de Zwarte Zee waar de Genuezen een handelspost hadden. In eerste instantie keken de inwoners van Messina niet op van deze gebeurtenis tot het moment waarop de schepen aan de kade lagen en men kon zien hoe de toestand aan boord was. Doden en stervenden bemanden deze schepen en hun aanblik moet een gruwel zijn geweest. De lichamen van deze ongelukkigen waren overdekt met eigrote zwarte gezwellen waaruit herhaaldelijk bloed en pus bleef stromen. Adem, zweet, bloedige urine en uitwerpselen verspreidden een ondraaglijke stank. Degenen die dit onheil tot dusver hadden weten te overleven wensten niets liever dan uit hun lijden te worden verlost.

Die verlossing kwam voor de meesten binnen enkele dagen, voor sommigen zelfs binnen enkele uren. Hevige transpiratie, hoestgebulder en vreselijke pijnen leidden het sterven in. Wat was deze mannen overkomen vroeg men zich angstig af!

Zoals gezegd waren de Genuese handelaars afkomstig uit Kaffa. Deze handelshaven had gedurende enkele weken te lijden gehad onder een belegering door de Mongolen die het pleit leken te gaan beslechten totdat ze getroffen werden door een genadeloze pestepidemie. De belegeraars braken hun kampen op maar hadden nog wel iets in petto voor de inwoners van Kaffa. Met katapulten slingerden zij hun gestorven kameraden de stad in met alle desastreuze gevolgen van dien. Spoedig deden zich hier de eerste pestgevallen voor. In paniek bemanden de Genuezen hun schepen en zetten koers naar Europa waar zij meer dood dan levend Messina bereikten.

De gesel waar men door getroffen was bleek builenpest te zijn. Deze manifesteerde zich in twee vormen: bij de ene vorm werd de bloedbaan geïnfecteerd waardoor builen en inwendige bloedingen ontstonden, de andere vorm infecteerde de longen waardoor men bijna letterlijk de longen uit het lijf moest hoesten. Doordat beide vormen gelijktijdig hun opmars hielden was er vrijwel niet aan besmetting te ontkomen.

De dodentallen zouden dan ook schrikbarende proporties aan gaan nemen. Alleen al in Europa stierf in de periode 1347-1351 naar schatting 1/3 van de totale bevolking als gevolg van de pest, waarbij voor die tijd gedacht moet worden aan zon 20 tot 25 miljoen mensen.


Bericht geplaatst in: artikel