COLD MOUNTAIN

Geplaatst op 16 januari 2007 door Jos Martens
De film begint met enkele bedrieglijk vreedzame beelden: een konijntje huppelt de loopgraven in, het konijntje is uit zijn hol gevlucht omdat de Noordelijken een reusachtige hoeveelheid buskruit onder de grond hebben gestouwd.

coldmountain.jpgCold Mountain - DVD - 2004 - speelduur: 148 minuten - Engels, ondertitels in tien talen, waaronder Nederlands.

Tijd en ruimte: Secessie-oorlog (1861-1865), Verenigde Staten.
Thematiek: gruwel van de oorlog, liefde en volharding.

Regie: Anthony Minghella.
Acteurs: Jude Law (Inman), Nicole Kidman (Ada), Renée Zellweger (Ruby), Philip Seymour Hoffman, Brendan Gleeson, Donald Sutherland (dominee).


Inhoud
Julesburg, Virginia, 1864. De Noordelijke troepen belegeren de stad. De film begint met enkele bedrieglijk vreedzame beelden: een konijntje huppelt de loopgraven in; een soldaat verzamelt kleren in een kruiwagen. Maar… de kleren zijn van gesneuvelden, het konijntje is uit zijn hol gevlucht omdat de Noordelijken een reusachtige hoeveelheid buskruit onder de grond hebben gestouwd.

We maken kennis met enkele soldaten uit het stadje Cold Mountain. Onder hen de zwijgzame Inman, die een opgerold boek koestert, met daarin de foto van een dame.

In een flash back gaan we drie jaar terug en zien we de aankomst in Cold Mountain van de nieuwe dominee en zijn dochter Ada. Onder de werklui die de kerk bouwen is Inman, danig onder de indruk van de mooie, gesofisticeerde Ada.

coldmountain.01.jpg

Snel voelen zij zich tot elkaar aangetrokken, doch Inman is dodelijk verlegen tegenover vrouwen en dat is wel een hinderpaal voor hun ontluikende liefde. Dan breekt de Secessieoorlog los. Inman tekent als vrijwilliger bij de Zuidelijken. Vlak voor zijn definitieve vertrek naar de strijd vindt hij eindelijk de moed om Ada te kussen. Zij belooft op hem te wachten; hij om naar haar terug te keren.

Weer naar 1864. De mijn ontploft. Inman wordt bedolven, maar weet zich te bevrijden. De Noordelijken hebben de afstand verkeerd ingeschat. Ze raken ingesloten in hun eigen mijnkrater en bij honderden afgeslacht. Inman wordt gewond aan de keel. Tijdens zijn herstel ontvangt hij een brief van Ada, die hem vraagt naar huis terug te keren. Inman heeft genoeg van de gruwelen, waarin al zijn makkers uit Cold Mountain zijn omgekomen en deserteert.

Op de helse weg terug naar huis komt hij enkele vreemde figuren tegen. Een dominee die te veel van de geneugten van het vlees houdt; een alleenstaande maar lang niet hulpeloze jonge weduwe en moeder, die wenend in zijn armen warmte en troost zoekt (een aangrijpende scène - zonder seks). Of zoals de bezopen verrader die ze uit de nood helpen en die dan zijn zelfgestookte sterke drank en de vrouwen in zijn huis gebruikt om hen af te leiden en te verkopen aan de plaatselijke Home Guard. Niet voor niets schelden ze hem uit voor Judas.

De regisseur, Anthony Minghella, schakelt voortdurend over en weer tussen beide protagonisten, en trekt je als kijker met alle emoties in beide verhalen.

Ada heeft het ondertussen ook niet gemakkelijk. Opgevoed als een keurige, buitengewoon onpraktische dame moet ze plots na de dood van haar vader de boerderij van de ondergang pogen te redden en zien dat ze niet de hongerdood sterft. Als de nood het hoogst is, krijgt ze hulp van de brutale boerenmeid-met-gouden-hart Ruby (Renée Zellweger).

coldmountain.02.jpg

Nu alle weerbare mannen naar het front zijn berust ook in het stadje Cold Mountain alle macht in feite bij de Home Guard, onder leiding van de verlopen Teague. Teague belaagt Ada als eertijds de vrijers Penelope, Odysseus’ echtgenote. Het optreden van de Home Guard laat zien wat oorlog met mensen doet, zeker met sadistische machtswellustelingen als Teague en zijn bende.

Zoals Odysseus, naar wiens tocht Cold Mountain duidelijk verwijst, moet Inman vele gevaren en beproevingen doorstaan. Een platgebrand land is gevaarlijk, deserteurs zijn vogelvrij. Herhaaldelijk ontsnapt hij op het nippertje aan de dood. Uiteindelijk bereikt Inman zijn geliefde Ada. Maar daarmee is het verhaal nog niet ten einde.

Bespreking: Mix van ,,Odyssee'' en ,,Gone with the wind''
Cold Mountain is een sterk, onbeschaamd romantisch melodrama. De film gaat over verlangen. Naar liefde, naar een thuis, naar vrede. Dat dit verlangen wordt verbeeld in een tijd waarin grote passie werd beleefd door het uitwisselen van beleefdheden en het werpen van een snelle blozende blik, doet al geen goed aan het spektakel. Als de rode draad dan ook nog eens een verhaal is van twee geliefden die elkaar bijna niet te zien krijgen, dan wordt het wel erg moeilijk om de vonken van het scherm te laten springen. Wat rest is het relaas, de persoonlijke weg die de twee afleggen voordat ze elkaar opnieuw in de armen mogen sluiten.

De psychologie van de personages is bovendien perfect geloofwaardig in al zijn romantische lyriek. Dat is te danken aan beide hoofdrollen. Nicole Kidman domineert de scène niet zo formidabel als in andere recente rollen, maar ze is zeker ook niet miscast. Jude Law heeft aan de zwijgzame, introverte Inman een moeilijke rol, maar weet met zijn blik en motoriek perfect de hunkering en het lijden gestalte te geven waarvoor de woorden hem ontbreken.

De film telt daarenboven een hele reeks uitstekende bijrollen, die beurtelings meestal kort maar prominent op het voorplan treden. Zoals Ruby, of haar vader (van wie je pas achteraf beseft dat je hem in het begin van de film al zag optreden). Of de jonge weduwe die tot alles bereid is om haar zieke baby te redden, maar in een meedogenloze wraakgodin verandert tegenover de soldaten die het kind belagen.


DVD
De dvd bevat weinig extra’s. Interessant zijn de 11 ‘niet eerder getoonde scènes’, waarvan sommige helaas uit de film zijn geknipt omwille van de lengte van het geheel.

Didactische tips
De film is zeer geschikt voor projectie in zijn geheel als forumfilm.

Algemeen: zie op de site van de Vlaamse Vereniging Leraren Geschiedenis: Speelfilms en geschiedenis. Didactisch verwerkingsmodel.

Indien je weinig ervaring hebt in het werken met speelfilm, lees dan eerst op de vvlg-site de achtergrondartikels: Speelfilm als medium in de geschiedenisles en Film en televisie als bron van historische beeldvorming.

Bericht geplaatst in: filmrecensie